Yasaklı HBM Çin'e nasıl giriyor: sıradan işlemcinin içindeki gizli yük

Yapay zekâ hızlandırıcılarının en kritik parçalarından biri olan HBM belleklerin Çin'e satışı, hem ABD hem de Güney Kore tarafından kısıtlanıyor. Ancak bir bellek kaçakçısının anlattıklarına göre, denetim kurallarındaki bir boşluk bu yasaklı çiplerin ülkeye sokulmasına imkân veriyor.

Yöntemin özü oldukça basit: İhracat kuralları yalnızca sunucu işlemcisinin performansına bakıyor, işlemciye bağlı diğer bileşenleri dikkate almıyor. Bu yüzden pahalı bellekler, ucuz ve zayıf bir işlemcinin eşliğinde denetime takılmadan sınırı geçebiliyor.

Boşluk nasıl işliyor?

Anlatıma göre kaçakçı, kendi çip tasarım şirketi üzerinden düşük performanslı ve ucuz işlemciler üretiyor. Bu işlemciler ABD ve Güney Kore'nin ihracat denetimleri kapsamına girse de, Samsung ve SK hynix'in ürettiği pahalı HBM çipleriyle eşleştiriliyor. HBM, tek başına Çin'e ihraç edilmesi yasak olan bir ürün.

Kurallar yalnızca sunucu işlemcisinin performansını esas aldığı için, işlemcinin içine yerleştirilen HBM çipleri de radara takılmadan Çin yoluna çıkabiliyor. Asıl değeri taşıyan bellekler böylece fark edilmeden yoluna devam ediyor.

Hong Kong'dan Shenzhen'e: söküm atölyeleri

İşlemciler önce Hong Kong'a ulaşıyor, ardından iki bölge arasında her gün gidip gelen yolcuların bagajlarıyla sınırın öbür yanına, Shenzhen'e geçiriliyor. Burada atölyelerde çalışan teknisyenler kartları ısıtarak lehimi yumuşatıyor, değerli bellek çiplerini dikkatle yerinden çıkarıyor ve geri kalan bileşenleri atıyor.

İşlem risksiz değil ve başarısızlık oranı yüksek. Yine de HBM çiplerinin yüksek fiyatı, yöntemi kârlı kılıyor. Tedarikçilerle HBM arayan şirketleri buluşturan Shenzhen merkezli bir çip komisyoncusu, bir HBM3E biriminin bir yıl önce Çin'de birkaç yüz dolara el değiştirdiğini, şimdi ise yaklaşık 4.000 dolara satıldığını söylüyor. Bir yapay zekâ çipinin altı ila sekiz yüksek performanslı bellek çipine ihtiyaç duyduğu düşünülürse, komisyoncunun her GPU başına 24.000 ila 32.000 dolar kazandığı anlaşılıyor.

Talep neden bu kadar yüksek?

Çinli yapay zekâ laboratuvarları, GPU tedarikinde tam da bu bellek darboğazıyla karşı karşıya. Yerli üretici CXMT'nin HBM3E için risk üretimine başladığı ve yıl sonuna kadar seri üretime geçmesi beklendiği belirtiliyor. Ancak verimin hâlâ düşük olduğu, bunun da üretim ve tedarik maliyetini artırdığı aktarılıyor.

Huawei'nin şu anki en üst seviye işlemcisi Ascend 950DT yaklaşık 37.000 dolardan satılıyor; bu fiyat Nvidia B200 ile benzer, ancak performans bir önceki nesil H100'ün yarısı kadar. Huawei'nin bir sonraki amiral gemisi işlemci 960DT'nin H100'e yakın performans sunacağını söylediği bildiriliyor. Şirketin Samsung ve SK hynix'ten HBM alamadığı, Çinli üreticilerin de tüm talebi karşılayacak kapasitede olmadığı belirtiliyor. Aktarılanlara göre Huawei, müşterilerine sunucular için gereken HBM'yi kendilerinin bulması gerektiğini söyledi. Bu durumun talebi ve fiyatları daha da yukarı çekmesi, benzer kaçakçılık düzenlerini cazip hale getirmesi muhtemel.

Sıkılaşan denetimler

Bu yöntem yaygınlaştıkça kaçakçı, Güney Kore ve ABD makamlarının yakında harekete geçeceğinden endişe ediyor. Washington bu tür faaliyetlere karşı sert bir tutum izliyor; aralarında bazı Super Micro yöneticilerinin ve Kaliforniya merkezli bir teknoloji şirketinin CEO'sunun da bulunduğu önemli tutuklamalar yapıldı. Tayvan ve Malezya da kaçakçılığa karşı faaliyetlerini artırıyor. Bu nedenle Seul'ün de benzer bir adım atmasının zaman meselesi olduğu düşünülüyor.