Google, Meta ve TikTok, California'nın çocuk yasasına dava açtı

Google, Meta ve TikTok, California'da yakın zamanda yasalaşan ve çocukları sosyal medyanın zararlı yönlerinden korumayı hedefleyen bir düzenlemeyi durdurmak için dava açtı. Assembly Bill 1709 (AB 1709) adlı yasa, platformların reşit olmayan çocuklara "psikolojik olarak sömürücü özellikler" sunmasını yasaklıyor. Bu özelliklerin, kullanıcıda zorlayıcı bir kullanıma yol açabileceği belirtiliyor.

Üç şirket de ayrı ayrı davalar açtı ve bunları California'nın farklı mahkemelerine taşıdı. Ortak itirazları, yasanın hem Birinci Değişiklik'e (First Amendment) hem de federal İletişim Edep Yasası'nın (Communications Decency Act) 230. maddesine aykırı olduğu yönünde.

Yasa neleri yasaklıyor?

AB 1709, Vali Gavin Newsom'ın bu yıl başında tanıttığı daha geniş bir çocuk güvenliği paketinin parçası. Düzenleme, sosyal medya platformlarının reşit olmayan çocuklara zorlayıcı kullanıma yol açabilecek özellikler sunmasını engelliyor. Örnek olarak videoların otomatik oynatılarak art arda gösterilmesi ve 16 yaşın altındaki çocuklara kişiselleştirilmiş öneriler sunulması veriliyor.

Newsom yasayı imzalarken, California'daki sosyal medya platformları söz konusu olduğunda çocukların güvenliğinin her zaman öncelikli olması gerektiğini söyledi. Vali, eyaletin denetimsiz teknolojinin çocukları riske atmasına seyirci kalmayacağını da vurguladı.

Şirketlerin savunması: ifade özgürlüğü ve 230. madde

Şirketlerin dayandığı temel argüman, devletin platformların içerik sunumuna ilişkin kararlarına müdahale edemeyeceği. Meta, şikâyetinde eyaletin Birinci Değişiklik ile bağdaşacak biçimde şirketin editoryal kararlarını geçersiz kılamayacağını savundu. Google ve TikTok da benzer gerekçeler ileri sürdü.

Şirketler ayrıca 230. maddeyi gerekçe gösteriyor. Bu madde, teknoloji şirketlerini sorumluluktan korumak için sıkça başvurulan bir hüküm olarak biliniyor.

Yasaya karşı çıkan tek taraf şirketler değil

Düzenlemeye itiraz eden yalnızca teknoloji devleri değil. Kâr amacı gütmeyen kuruluş Electronic Frontier Foundation, yasayı "gizlilik ve ifade özgürlüğü açısından büyük bir kâbus" olarak niteledi ve Newsom'a yasayı veto etmesi çağrısında bulundu, ancak bu çağrı sonuçsuz kaldı.

Çözüm yolu konusunda görüşler ayrılsa da sorunun ciddiyeti tartışmalı değil. TikTok, Meta ve Google, bireylerin, okul bölgelerinin, şehirlerin ve devlet kurumlarının açtığı binlerce davayla uğraşıyor. Bu davalarda sosyal medya platformlarının çocukları bağımlı hale getirdiği ve bir ruh sağlığı krizine yol açtığı iddia ediliyor. Birçok eyalet de çocukların sosyal medyaya erişimini zaten düzenliyor.

Meta ise yakın zamanda, çocukların gizliliği ve sosyal medya bağımlılığına ilişkin kapsamlı bir davayı 18 milyar dolara kadar ödeme yaparak çözmeyi kabul etti. Anlaşma kapsamında şirket, platformlarını genç kullanıcılar için daha az bağımlılık yaratacak şekilde değiştireceğini söylüyor; ancak hiçbir hata yaptığını kabul etmiyor. Açılan yeni davalar henüz erken aşamada ve süreç California mahkemelerinde ilerleyecek.