Starlink Mobile'ın 5G hamlesi: Qualcomm anlaşması yeterli mi?

SpaceX'in sahibi olduğu Starlink Mobile, ABD'de Verizon, AT&T ve T-Mobile ile rekabet edecek mobil ağını kurma yolunda yeni bir adım attı. Şirket, karasal baz istasyonlarında Qualcomm'un Dragonwing Cellular Infrastructure platformlarının kullanılacağını duyurdu. Qualcomm'a göre bu istasyonlar kapsama alanını, kapasiteyi ve spektrum verimliliğini artırmak üzere tasarlandı ve ağın daha fazla trafiği daha verimli taşımasına yardımcı olacak.

Çok yıllı anlaşma kapsamında Qualcomm teknolojisi on binlerce sahada kullanılacak ve kurulumun 2027'de başlaması planlanıyor. Qualcomm bu anlaşmayı bugüne kadarki en büyük 5G anlaşması olarak nitelendirdi. Ancak sektör uzmanları, ekipman tedarikinin tek başına yeterli olmadığı görüşünde; kendi ağını kurmak isteyen yeni bir operatör için asıl zorluk başka alanlarda yatıyor.

Musk'tan iddialı mesaj

Elon Musk, X üzerindeki paylaşımlarında Qualcomm teknolojisinin mükemmel olduğunu söyledi ve sonunda her yerde iyi sinyal sunan tek bir ağın olacağını öne sürdü. Öte yandan bir gazetede yer alan, SpaceX'in EchoStar'a ait Boost Mobile'ı satın almak istediğine dair iddialar da gündemde. Telekom uzmanları ise bu duyurunun, köklü operatörlerle uzun sürebilecek bir mücadelenin yalnızca bir adımı olduğunu belirtiyor.

Analistler: Asıl mesele spektrum ve kule

Telekom analisti Tim Farrar, anlaşmanın ABD'de yeni bir mobil ağ kurmanın önemli bir parçası olduğunu, ancak Qualcomm ekipmanıyla kullanılacak spektrumun ve kule kiralarının güvence altına alınmasının daha kritik olduğunu söyledi. Farrar'a göre EchoStar'ın kalan spektrum varlıklarının satın alınması ve kule şirketleriyle bir uzlaşmaya varılması, Starlink'in ekipmanı gelecek yıl kurmaya başlama hedefi düşünüldüğünde en kolay ve en hızlı yol.

Ancak Boost Mobile'ın T-Mobile ve AT&T ile sanal şebeke işletmeciliği (MVNO) anlaşmaları bulunuyor. Bir araştırma notuna göre bu anlaşmaların Starlink Mobile'a devredilmesi pek olası değil. Üstelik Starlink Mobile'ın yakın zamanda büyük ABD operatörleri tarafından MVNO olarak reddedildiği belirtiliyor. Kule kiralamanın ne kadar kolay olacağı belirsiz; bu olmazsa Starlink Mobile'ın elinde spektrum olsa da kendi karasal altyapısını sıfırdan kurmak gibi pahalı ve zahmetli bir iş kalıyor.

Dördüncü operatör olabilir mi?

Bir sektör analisti, anlaşmanın Starlink Mobile'ın ABD'de ülke çapında inandırıcı bir dördüncü operatör olma olasılığını güçlendirdiğini söyledi. Yine de önünde radyoların üretilmesi, kulelere yerleştirilmesi ve ücretli müşteriler için hizmetin etkinleştirilmesi gibi pek çok adım olduğunu hatırlattı. Aynı analiste göre Starlink Mobile'ın karasal ağı kurması ve gerekli yeni uyduları fırlatması en azından birkaç yıl alacak; üstelik bunun ardından bile köklü operatörlere karşı başarılı olup olamayacağı net değil.

Musk'ın her yerde iyi sinyal vaadi şimdilik gerçeği tam yansıtmıyor. Starlink Mobile'ın doğrudan cihaza (D2D) hizmetine ilişkin bir araştırma, Starlink'in kapsama boşluklarını doldurduğunu ancak performansta karasal ağların gerisinde kaldığını ortaya koydu. Testlere göre Starlink Mobile D2D mesajlarının yedide biri iletilemezken, karasal ağda bu oran yaklaşık ellide bir. Analist, bu farkın karasal ağ yatırımıyla kapatılması gerektiğini vurguladı.

MobileX CEO'su ve Boost Mobile'ın kurucusu Peter Adderton ise Musk'ın uzun vadeli bir oyun oynadığı görüşünde. Adderton'a göre hedef yalnızca operatörlerle rekabet etmek değil; sektörün ekonomisini zayıflatıp değerlemeleri düşürerek ileride bir operatörü çok daha düşük bir bedelle satın alabilmek olabilir. Adderton, meselenin yalnızca kablosuz müşteri kazanmak değil, kablosuz hizmetin ekonomisini değiştirmek olduğunu da söyledi.