Fransa'da internet trafiğine gigabayt başına vergi önergesi kabul edildi

Fransa'da, kullanıcılara gönderilen internet verisinin hacmi üzerinden vergi alınmasını öngören bir düzenleme ilk kritik eşiği geçti. Ulusal Meclis tutanaklarına göre 30 Ekim'de yapılan oylamada önerge 11'e 10 gibi dar bir farkla kabul edildi ve ülkenin bir sonraki bütçe tasarısına eklendi. Bu sonuç, hükümet cephesinin ve mali komisyon raportörünün güçlü itirazlarına rağmen elde edildi.

Sosyalist milletvekili Laurent Lhardit'in sunduğu değişiklik önergesi, içerik sağlayıcıların Fransız kullanıcılara ilettiği her gigabayt için yaklaşık 0,055 euro (yaklaşık 0,06 dolar) ödemesini öngörüyor. Önerge sahiplerine göre bu yöntemle yılda yaklaşık 10 milyar euro, yani 11,2 milyar dolar civarında bir gelir sağlanabilir.

Reklam geliri değil, veri trafiği vergilendiriliyor

Önerinin en dikkat çeken yanı, vergi matrahı olarak şirketlerin reklam gelirini, kârını ya da abonelik ücretlerini değil, doğrudan ürettikleri internet trafiğini esas alması. Gerekçe metninde Google, Meta, Netflix, Amazon ve içerik dağıtım ağı sağlayıcısı Akamai olası başlıca vergi mükellefleri olarak anılıyor. Uygulamanın nasıl yapılacağına bağlı olarak TikTok gibi benzer platformların da bu kapsama girebileceği belirtiliyor.

Düzenlemede, 0,055 euroluk gigabayt başı vergiye ek olarak bir üst sınır da yer alıyor: Şirketin Fransa'daki gelirinin yüzde 15'i ya da dünya genelindeki gelirinin yüzde 2'si. Öneri ayrıca, içeriğin kopyalarını kullanıcılara daha yakın sunucularda saklayarak yüklenme sürelerini kısaltan ve ağ tıkanıklığını azaltan içerik dağıtım ağlarını da hesaba katıyor. Aktarılan rakamlara göre Fransa'daki internet servis sağlayıcılarından her yıl yaklaşık 200 milyar GB veri geçiyor ve önergede tanımlanan beş büyük şirket bu trafiğin yaklaşık yarısından sorumlu.

Ölçüm ve tahsilat nasıl yapılacak

Önerge yasalaşırsa Orange, Free ve Iliad gibi internet servis sağlayıcılarına önemli bir görev düşecek. Operatörlerin veri hacmini ölçmesi ve bu trafiği hangi şirketlerin ürettiğini belirlemesi gerekecek. Elde edilen veriler üç ayda bir Fransa'nın vergi idaresine iletilecek ve süreç telekomünikasyon düzenleyicisi Arcep'in gözetiminde yürütülecek.

Tam da bu noktada itirazlar yoğunlaşıyor. Hükümet temsilcisi David Amiel, internet trafiğinin içerik sağlayıcılara atfedilerek ölçülmesinin karmaşık izleme gereklilikleri doğurup doğurmayacağını sorguladı. Öneriye karşı çıkan milletvekilleri ise düzenlemenin kullanıcı gizliliğini tehlikeye atabileceğini savunuyor. Bu kaygıların Fransız işletmelere olası etkilerine de uzandığı aktarılıyor.

Tartışmalı noktalar ve sürecin devamı

Lhardit'e göre raportör verginin tüketicilere yansıtılacağını savunuyor. Lhardit ise Facebook, Instagram ve TikTok'un ücretsiz hizmetler olduğunu, bu nedenle verginin kullanıcıya nasıl aktarılabileceğini anlamakta zorlandığını söyledi. İşletmelere maliyet konusunda ise örnek olarak TF1'i gösteren Lhardit, yayıncılardan beklenen katkının 200 bin ile 300 bin euro arasında kalacağını, yani nispeten düşük bir maliyet söz konusu olacağını belirtti.

Avrupa'da bazı ülkeler zaten reklam, pazar yeri ve diğer dijital faaliyetlerden elde edilen gelire dayanan dijital hizmet vergileri uyguluyor. Meta da Mart ayında, Fransa, İtalya ve İspanya gibi ülkelerdeki dijital hizmet vergilerini ve benzer kamu yüklerini dengelemek için 1 Temmuz 2026'dan itibaren reklamverenlerden konuma dayalı ek ücretler alacağını duyurmuştu. Büyük teknoloji şirketlerine yönelik Avrupa kaynaklı yaptırımlar ise ABD ile ilişkileri zaman zaman germişti: Apple ve Meta'ya geçen yıl sırasıyla 500 milyon ve 200 milyon euro ceza kesilmiş, ABD bu cezaları 'yeni bir ekonomik haraç biçimi' olarak nitelemiş ve buna tahammül etmeyeceğini açıklamıştı.

Öte yandan kabul edilen önerge henüz yasalaşmış değil. Fransa'nın bütçe sürecindeki sonraki aşamaları aşması gerekiyor. Parlamentonun bütçenin ilk bölümüne ilişkin oylamayı Kasım başında yapması planlanıyor.