Musk: Ukrayna ordusu Starlink kullanım şartlarını ihlal etti

Elon Musk, Ukrayna ordusunun Starlink'in kullanım şartlarını ihlal ettiğini ve uydu internet hizmetini insanları öldürmeye yönelik saldırı amaçlı dron operasyonlarında kullandığını öne sürdü. Musk'ın ifadesine göre bu boşluk geçen hafta kapatıldı. Ukraynalı yetkililer ise hem böyle bir kullanımın yaşandığı iddiasını hem de bunun teknik olarak mümkün olduğu görüşünü reddediyor.

Açıklama, Ukraynalı yetkililerin SpaceX'i orduya sunulan uydu internet hizmetine kısıtlama getirmekle suçlamasından yaklaşık iki hafta sonra geldi. Yetkililer, bu kısıtlamanın ordunun dron görevlerini ve operasyonlarını aksattığını belirtmişti. Yani tartışma, bir yavaşlama şikâyetiyle başlayıp şimdi hizmetin hangi amaçlarla kullanıldığı sorusuna dönüşmüş durumda.

Tartışmanın arka planı

Ukrayna'nın Starlink'i iletişim, lojistik ve gelen dronlara karşı savunma amacıyla kullandığı bildiriliyor. Saldırı görevlerinde ise yetkililer, Starlink'in ABD ordusunun kontrolündeki varyantı olan Starshield'i kullandıklarını söylüyor. Başka bir deyişle Kyiv, sivil Starlink ile askeri Starshield arasında net bir ayrım yaptığını savunuyor.

Musk, iddiasını desteklemek için Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in bir paylaşımına işaret etti. Bu paylaşımda Ukrayna'nın orta menzilli saldırılar için Starlink kullandığı ifade ediliyordu. Musk'a göre bu, Starlink politikalarının ihlali anlamına geliyor. Musk ayrıca, boşluğun kapatılmasının ardından hizmette yaşanan yavaşlamayı da bu iddiayla ilişkilendirmiş oldu.

Ukraynalı yetkililerin itirazı

Zelenskiy'e savunma teknolojileri konusunda danışmanlık yapan Serhii Beskrestnov, Telegram'da yaptığı paylaşımda Starlink sistemlerinin yalnızca saatte 70 ile 90 kilometre arasında hareket eden cihazlara bağlanabildiğini ve Rusya'da çalışmadığını belirtti. Beskrestnov'a göre bu nedenle ticari Starlink'in derin ya da orta menzilli saldırılarda kullanılması fiziksel olarak mümkün değil.

Eski bir Ukrayna danışmanı olan Serhii Sternenko ise daha ayrıntılı bir açıklama yaptı. Sabit terminallerin askeri personel ya da siviller tarafından Starlink'e kaydedilebildiğini, ancak hareket halindeki herhangi bir uydu terminalinin çalışabilmesi için özel bir listeye eklenip askeri Starshield sistemine bağlanması gerektiğini söyledi. Sternenko'ya göre sivil Starlink'in dron görevlerinde kullanılması teknik olarak imkânsızdı ve uydu iletişimi gerektiren tüm dron görevleri yalnızca Starshield ile yürütülebiliyordu.

Hizmet yeniden tam kapasitede

Zelenskiy cumartesi günü Starlink ve Starshield hizmetlerinin tamamen geri getirildiğini açıkladı. Bir haberde belirtildiğine göre kısıtlamanın kaldırılmasıyla birlikte Ukrayna ordusu, saatte 400 kilometrenin üzerinde hızla hareket eden cihazlara da bağlanabiliyor.

Musk başlangıçta yavaşlamanın sorumluluğunu ABD hükümetine yüklemişti. ABD Başkanı Donald Trump ise sürece dahil olmadığını ve SpaceX hizmetlerinin kısıtlanmasından kimin sorumlu olduğunu bilmediğini söyledi. Daha sonra yayımlanan bir haberde ise Trump'ın Musk'tan Ukrayna'ya yönelik kısıtlamaları kaldırmasını istediği öne sürüldü.

Taraflardan gelen açıklamalar birbiriyle çelişiyor: Musk şartların ihlal edildiğini savunurken, Ukraynalı yetkililer ve eski danışmanlar sivil Starlink'in bu tür görevler için teknik olarak uygun olmadığını söylüyor. Şu an için iddiaları bağımsız biçimde doğrulayan bir bilgi bulunmuyor.