Rusya, Apple ve Microsoft'tan kullanıcı yazışmalarını saklamasını istiyor

Bildirildiğine göre Apple ve Microsoft, Rusya'nın devlet gözetimi kayıt defterine dahil edildi. Bu kayıtta yer alan şirketler, yerel kullanıcıların yazışmalarını, sesli ve görüntülü mesajlarını saklamak ve istenmesi halinde Rus güvenlik kurumlarına iletmekle yükümlü.

Gelişme, Rusya'nın yabancı mesajlaşma hizmetlerine yönelik kısıtlamaları sıkılaştırdığı bir döneme denk geliyor. Ne Apple ne de Microsoft, kayda alınmalarına ilişkin kamuya açık bir yorum yaptı; yükümlülüklere uyup uymayacaklarına dair de bir açıklama yok.

Kayıt defteri ne anlama geliyor?

Aktarılan bilgilere göre Apple ve Microsoft, 2 Ekim'de Rusya'nın iletişim düzenleyicisi Roskomnadzor'un tuttuğu 'bilgi yayılımı organizatörleri' kaydına eklendi. Aynı kayıtta Google Meet, WhatsApp, Telegram, Snapchat, Cloudflare ve Blizzard Entertainment gibi şirket ve hizmetler de yer alıyor. Google ve görüntülü görüşme hizmeti Google Meet ise aynı kayda Ocak ayında dahil edilmişti.

Rus mevzuatı uyarınca kayıttaki şirketler, yerel kullanıcıların yazışmalarını, sesli ve görüntülü mesajlarını saklamak ve güvenlik servisleri talep ettiğinde bu verileri teslim etmek zorunda. Bunun yanında kullanıcılara ve iletişimin aktarımına dair bilgilerin de üç yıl boyunca Rusya içinde tutulması gerekiyor.

Kurallara uymayan şirketler para cezasıyla karşılaşabiliyor. En ileri aşamada ise ilgili hizmete erişim Rusya'da kısıtlanabiliyor. Dolayısıyla kayda alınmak, bu şirketler için yalnızca idari bir formalite değil, veri saklama ve paylaşma konusunda bağlayıcı bir yük anlamına geliyor.

Mesajlaşma hizmetlerine yönelik baskı artıyor

Rusya, yabancı mesajlaşma platformlarına yönelik sınırlamaları son dönemde sıkılaştırmayı sürdürüyor. WhatsApp, Telegram, Signal ve Apple'ın FaceTime hizmeti gibi platformlara erişim engellendi ya da sınırlandı. Apple ve Microsoft'un kayda eklenmesi, bu sıkılaşan düzenleme ortamında atılan yeni bir adım olarak öne çıkıyor.

Apple'ın Rusya ile giderek zorlaşan ilişkisi

Apple'ın Rusya'daki durumu, ülkenin 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana karmaşık bir seyir izliyor. Şirket o dönemde ürün satışlarını ve ihracatı durdurdu, Apple Pay gibi bazı hizmetleri de sınırladı. Buna karşın App Store Rusya'da çalışmaya devam etti ve bu durum yerel makamlarla birçok anlaşmazlığa yol açtı.

Nisan ayında, hükümetin getirdiği ödeme kısıtlamaları nedeniyle Rusya'daki kullanıcılar, mevcut Apple Hesabı bakiyesi olmadan yeni App Store satın alımı yapamaz ve abonelikleri yenileyemez hale geldi. Haziranda ise Kremlin, Apple'ın Rus devlet kontrolündeki VK şirketinin geliştirdiği bazı uygulamaları App Store'dan kaldırması üzerine açıklama talep etti. Aynı dönemde Apple, yaptırım listesindeki Rus finans kuruluşlarına bağlı bankacılık uygulamalarını da mağazadan çıkardı.

Ağustos ayında ise Rusya'nın rekabet otoritesi, Apple'ın devlet destekli MAX mesajlaşma uygulamasını ve RuStore uygulama mağazasını cihazlara önceden yüklememesi gerekçesiyle şirket hakkında resmi işlem başlattı.

Şimdi ne olacak?

Şu an için Apple ve Microsoft'un kayda alınmaya nasıl yanıt vereceği belirsiz. Her iki şirket de kamuya açık bir açıklama yapmadı ve yükümlülüklere uyup uymayacaklarını belirtmedi. Uyum sağlanmaması durumunda para cezaları ve nihayetinde hizmetlere erişimin kısıtlanması gündeme gelebilir. Gelişmeler netleştikçe şirketlerin tutumu daha açık hale gelecek.