İsveç, kamu işlerinde ChatGPT ve Claude kullanımını kısıtladı

İsveç'te kamu görevlileri, resmî işlerde OpenAI'ın ChatGPT'sini ve Anthropic'in Claude'unu artık kullanamayacak. Hükümet, hassas bilgilerin denetimsiz yapay zekâ platformlarına girilmesi riskini gerekçe göstererek bu iki aracı onaylanmamış hizmetler listesine aldı. Liste, daha önce yasaklanan DeepSeek'i de içeriyor.

Karar kapsamında, düzenlemeye tabi ve onaylanmış platformların kullanımı sürecek. Bunların başında Microsoft Copilot geliyor; ancak bu araç da daha sıkı güvenlik kontrolleriyle sunulacak. Ayrıca sınırlı sayıda çalışan, ChatGPT ve Claude'a yapay zekâ asistanlarına ayrılmış özel bir platform üzerinden erişmeye devam edecek. Yani kısıtlama, yapay zekâ kullanımının tümünü değil, düzenleme dışında kalan platformları hedefliyor.

Gölge BT ve bilgi güvenliği endişesi

Kararın arkasındaki temel kaygı, çalışanların kurumsal onay almadan kullandığı araçlar, yani gölge BT olarak bilinen uygulamalar. İsveç'in Bilgi İşlem Sorumlusu (CIO) ve Dijitalleşme Direktörü Mikael Wettercrantz, bu tür denetimsiz platformların İsveç'in bilgi güvenliği açısından sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Yılın başlarında İsveç Ulaştırma İdaresi'nde çalışanların kullandığı yapay zekâ araçlarına yönelik bir inceleme yapıldı. İncelemede, yapay zekâ platformlarının resmî işlerde “sorunlu” biçimde kullanıldığı ortaya çıktı.

Kurumsal sözleşme neden önemli

Uygun kurumsal sözleşme ve düzenleme olmadan resmî amaçla kullanılan yapay zekâ hizmetlerinde, sohbet botuna girilen hassas bilgiler geliştirici firmaya geri akabilir. Bu veriler daha sonra saklanıp model eğitiminde kullanılabilir.

Kurumsal sözleşmenin bulunmaması, bir kurum içinde yapay zekâ araçlarının kullanımının denetlenmesini de zorlaştırıyor. Ayrıca Avrupa mevzuatıyla korunması gereken verilerin, örneğin ABD'deki bir veri merkezinde işlenerek Avrupa'nın dijital sınırlarının dışına çıkması durumunda ek veri koruma sorunları ortaya çıkabiliyor.

Sınırlı erişim ve DeepSeek emsali

Hükümet, sınırlı sayıda çalışanın ChatGPT ve Claude'a “yapay zekâ asistanlarına özel bir platform” üzerinden erişmeye devam edeceğini duyurdu. Microsoft Copilot ise iç incelemenin ardından getirilen daha sıkı güvenlik kontrolleriyle kamu çalışanlarının kullanımına açık kalacak.

İsveç'in yapay zekâ araçlarına kamu işlerinde kısıtlama getirmesi ilk kez olmuyor. Ülke, birçok başka ülkenin izinden giderek GDPR kapsamındaki gizlilik ihlali endişeleri nedeniyle DeepSeek'in kamu işlerinde kullanımını da yasaklamıştı. ABD de Çin'in veri yasalarının yetkililere şirketin sunucularına erişim imkânı tanıyabileceği kaygısıyla DeepSeek ile ilgili tüm ürün ve hizmetleri yasakladı. ABD İç Güvenlik Bakanlığı da DeepSeek platformunun zararlı yazılım ve başka güvenlik açıkları barındırabileceği uyarısında bulundu.